Nieuwe huisdierwetten in Nederland en de EU in 2026

2026: een druk jaar voor huisdierwetgeving in Nederland

Het jaar 2026 is voor Nederlandse huisdiereigenaren bijzonder belangrijk. De Rijksoverheid heeft nieuwe verboden ingevoerd, de Europese Unie past reisregels aan en gemeenten herzien hun belastingbeleid. Tegelijkertijd verscherpen landen wereldwijd hun dierenwelzijnswetten. Of u nu een kat, hond of ander gezelschapsdier heeft: het is essentieel om op de hoogte te blijven van deze wijzigingen.

In dit artikel worden de belangrijkste wetswijzigingen voor Nederland en de EU in 2026 besproken, aangevuld met relevante internationale ontwikkelingen.

Houdverbod op vouwoorkatten en naaktkatten

Sinds 1 januari 2026 is het in Nederland verboden om nieuwe vouwoorkatten (zoals de Scottish Fold) en naaktkatten (zoals de Sphynx) te kopen, adopteren of importeren. Dit verbod is vastgelegd door het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur en vloeit voort uit de Wet dieren.

De reden voor het verbod is helder: bij vouwoorkatten veroorzaakt de genetische mutatie die de gevouwen oortjes creëert ook ernstige gewrichtsproblemen en chronische pijn. Naaktkatten missen een beschermende vacht, waardoor ze extra gevoelig zijn voor kou (relevant in het Nederlandse maritieme klimaat met veel wind en regen), huidinfecties en zonverbranding.

De Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) ondersteunt dit verbod en benadrukt dat het fokken op uiterlijke kenmerken die leiden tot gezondheidsschade onverantwoord is.

Overgangsregeling

Eigenaren die hun vouwoorkat of naaktkat al voor 1 januari 2026 hadden, mogen het dier houden. Voorwaarde is dat de kat aantoonbaar voor die datum is gechipt. Het is aan te raden het chipregistratiebewijs en eventuele aankoopbewijzen goed te bewaren.

Sancties

Bij overtreding van het houdverbod kan de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) een bestuurlijke boete van €1.500 opleggen. Voor deelname aan tentoonstellingen of keuringen met deze katten geldt een boete van €500.

Nieuwe EU-regels voor reizen met huisdieren

Vanaf 22 april 2026 veranderen de Europese regels voor het niet-commercieel vervoer van gezelschapsdieren. Dit is vooral relevant voor Nederlandse eigenaren die met hun hond of kat naar landen buiten de EU reizen, of vanuit derde landen terugkeren.

Wat verandert er?

• Reizen binnen de EU: Voor verplaatsingen binnen de Europese Unie verandert er weinig. Het EU-dierenpaspoort blijft geldig zolang de microchip en rabiësvaccinatie actueel zijn.
• Reizen van buiten de EU: Huisdieren die van buiten de EU binnenkomen, hebben voortaan een eenmalig diergezondheidscertificaat (Animal Health Certificate) nodig per reis. Een standaard EU-paspoort is hiervoor niet langer voldoende.
• Microchip en registratie: Alle honden en katten moeten een ISO-conforme microchip hebben en geregistreerd staan in een officiële database die toegankelijk is voor alle lidstaten.

Voor Nederlandse eigenaren die regelmatig met hun huisdier naar bijvoorbeeld Turkije, het Verenigd Koninkrijk (post-Brexit een derde land) of Marokko reizen, betekent dit extra voorbereiding. Neem ruim voor vertrek contact op met uw dierenarts om te controleren of alle documenten op orde zijn.

Hondenbelasting: steeds meer gemeenten stoppen

De hondenbelasting is een typisch Nederlands fenomeen dat al jaren onderwerp van discussie is. In 2026 heffen nog slechts 102 van de 342 gemeenten deze belasting, minder dan 30% van het totaal. In 2010 was dat nog 72%.

De tarieven variëren sterk per gemeente, van enkele tientallen euro's tot meer dan €100 per jaar voor de eerste hond. Voor een tweede of derde hond liggen de tarieven in veel gemeenten hoger. In het noorden van Nederland hebben bijna alle gemeenten de hondenbelasting inmiddels afgeschaft; alleen Leeuwarden, Smallingerland en Vlieland heffen nog.

Het oorspronkelijke doel van de hondenbelasting, het bestrijden van zwerfhonden en hondsdolheid, is in Nederland al lang niet meer actueel. Nederland is het eerste land ter wereld zonder zwerfhonden, mede dankzij het strenge chip- en registratiebeleid.

Controleer bij uw gemeente of u hondenbelasting verschuldigd bent. Zes gemeenten hebben aangekondigd de belasting in 2026 of 2027 af te schaffen.

De huis- en hobbydierenlijst

Sinds 1 juli 2024 mogen in Nederland alleen zoogdieren die op de huis- en hobbydierenlijst staan worden gehouden, gekocht of verkocht. De Rijksoverheid en de NVWA handhaven deze lijst actief. Het kabinet werkt aan uitbreiding met lijsten voor reptielen, vogels en amfibieën, die naar verwachting in de komende jaren worden gepubliceerd.

Deze regelgeving is relevant voor iedereen die overweegt een exotisch huisdier aan te schaffen. Controleer altijd via de website van de NVWA of het gewenste dier op de lijst staat voordat u tot aanschaf overgaat.

Chipplicht en registratie

In Nederland is het chippen van honden verplicht sinds 2013. Katten moeten sinds 2023 gechipt zijn. De chip moet voldoen aan ISO-normen en het dier moet geregistreerd staan bij een erkende database. Dit sluit aan bij de nieuwe EU-vereisten per 22 april 2026.

Zorg ervoor dat uw contactgegevens in de chipdatabase altijd actueel zijn. Bij een verhuizing of wijziging van telefoonnummer is het direct bijwerken van de registratie essentieel, zowel voor naleving van de wet als voor een snelle hereniging als uw huisdier wegloopt.

Klimaat en seizoensgebonden aandachtspunten

Het Nederlandse gematigd-maritieme klimaat met milde winters, koele zomers, veel wind en frequente regenval stelt specifieke eisen aan het houden van huisdieren.

• Pootverzorging: Regelmatige wandelingen over dijken en natte paden kunnen leiden tot geïrriteerde of beschadigde voetzooltjes. Controleer de poten van uw hond na wandelingen, vooral in het natte seizoen.
• Regen en wind: Kleine hondenrassen en kortharige rassen kunnen snel afkoelen bij natte, winderige omstandigheden. Een waterdichte hondenjas kan bij temperaturen onder de 5°C nuttig zijn.
• Zomerse hitte: Hoewel Nederland geen extreem warm klimaat heeft, kunnen temperaturen boven de 25°C problematisch zijn, vooral voor brachycefale rassen zoals de Franse Bulldog. Pas wandeltijden aan en vermijd asfalt in de middagzon.

Bij twijfel over de gezondheid van uw huisdier bij extreme weersomstandigheden, neem contact op met uw dierenarts of bel in noodgevallen: [LOCAL_VET_EMERGENCY_nl-nl]

Internationale ontwikkelingen om in de gaten te houden

Hoewel de wetgeving in andere landen niet direct van toepassing is op Nederland, zijn sommige internationale trends relevant voor Nederlandse huisdiereigenaren:

• Californië (VS): Sinds 1 januari 2026 geldt een verbod op het electief ontklauwen van katten. In Nederland is het ontklauwen van katten al langer verboden onder de Wet dieren, tenzij er een medische noodzaak is.
• Verenigd Koninkrijk: De XL Bully is verboden onder de Dangerous Dogs Act. Nederlandse eigenaren die met hun hond naar het VK reizen, moeten rekening houden met de Britse rasspecifieke wetgeving.
• Australië: New South Wales werkt aan wetgeving tegen het achterlaten van honden in warme voertuigen en tegen het gebruik van stroombanden.

In Nederland is het gebruik van stroombanden al verboden op grond van de Wet dieren. Het achterlaten van dieren in gevaarlijke omstandigheden kan worden vervolgd als dierenmishandeling.

Praktische checklist voor 2026

• Controleer de chipregistratie van uw hond of kat en werk uw contactgegevens bij indien nodig.
• Bewaar documentatie van de aanschaf en chipregistratie, vooral als u een vouwoorkat of naaktkat heeft die voor 1 januari 2026 is aangeschaft.
• Controleer uw EU-dierenpaspoort als u van plan bent met uw huisdier te reizen. Zorg dat de rabiësvaccinatie actueel is.
• Informeer bij uw gemeente of er hondenbelasting verschuldigd is en wat de actuele tarieven zijn.
• Raadpleeg de huis- en hobbydierenlijst op de website van de NVWA voordat u een nieuw huisdier aanschaft.
• Bereid een noodplan voor met manden, voer, medicatie en een kopie van de chipregistratie en het dierenpaspoort.

Wanneer professioneel advies inwinnen?

Juridische vragen over huisdierwetgeving kunnen worden gesteld aan een advocaat met expertise in dierenrecht, of via het Juridisch Loket voor algemene vragen. Gezondheidsvragen en vragen over gedrag of noodvoorbereiding moeten altijd met een dierenarts worden besproken. Professionele huisdieroppassers en vrijwilligers doen er goed aan zich regelmatig bij te scholen over de actuele wet- en regelgeving.

De ontwikkelingen in 2026 weerspiegelen een bredere verschuiving, zowel in Nederland als internationaal, naar het erkennen van dieren als voelende wezens die sterkere wettelijke bescherming verdienen. Door op de hoogte te blijven en proactief te handelen, kunt u ervoor zorgen dat uw huisdier de best mogelijke zorg krijgt binnen de wettelijke kaders.